Overprikkelde hond? Zo krijg je hem weer rustig

De wereld van vandaag zit vol prikkels. Niet alleen voor ons, zeker ook voor onze honden. De deurbel, andere honden, onverwachte geluiden, visite of voorbijrazende brommers en fatbikes: sommige honden reageren daar sterker op dan andere. 

Merk je dat je hond na een drukke wandeling nog steeds onrustig is? Blijft hij alert op ieder geluid, loopt hij door het huis of lukt het hem maar moeilijk om te gaan slapen? Dan kan je hond overprikkeld zijn.

Hoe herken je overprikkeling bij je hond en wat kun je doen om hem weer rustig te krijgen?

Het emmertje van een overprikkelde hond stroomt snel over

Een hond raakt overprikkeld wanneer hij meer prikkels binnenkrijgt dan hij op dat moment goed kan verwerken. Je kunt dit vergelijken met een stressemmertje dat zich gedurende de dag vult.

Stress kan ontstaan door negatieve én positieve opwinding. Je pakt bijvoorbeeld de riem omdat je hond mee naar buiten mag. Dolenthousiast springt hij op, blaft hij van blijdschap en kan het hem niet snel genoeg gaan. Ook leuke gebeurtenissen kunnen dus voor veel opwinding zorgen.

Negatieve opwinding kan ontstaan wanneer je tijdens het wandelen een andere hond tegenkomt. Je hond wordt angstig, onzeker of reageert juist heel fel. Ook de deurbel, verkeer, bezoek, spelende kinderen, harde geluiden en andere onverwachte gebeurtenissen kunnen voor extra spanning zorgen.

Al die prikkels kunnen zich gedurende de dag opstapelen. Het stressemmertje raakt steeds voller. Krijgt je hond tussendoor onvoldoende rust om alle indrukken te verwerken, dan kan uiteindelijk één kleine gebeurtenis genoeg zijn om het emmertje te laten overlopen. Je merkt dan bijvoorbeeld dat je hond heftig blaft en moeilijk tot bedaren komt. Die ene gebeurtenis hoeft niet de oorzaak te zijn. De spanning kan zich eerder op de dag al hebben opgebouwd.

Bij de ene hond vult het stressemmertje zich sneller dan bij de andere. Leeftijd, karakter, gevoeligheid, eerdere ervaringen en de hoeveelheid rust kunnen allemaal een rol spelen.

Zo herken je een overprikkelde hond

Een overprikkelde hond reageert vaak sterk op gebeurtenissen die voor ons klein lijken en heeft moeite om uit zichzelf weer rustig te worden. Het lijkt soms alsof je hond voortdurend ‘aan’ staat.

Je kunt bijvoorbeeld merken dat je hond:

• onrustig door het huis loopt
• moeilijk gaat liggen of slapen
• veel blaft of piept
• sterk reageert op geluiden
• sterk reageert op veranderingen
• veel hijgt, likt of geeuwt
• in de riem of voorwerpen bijt
• tijdens het wandelen veel trekt aan de riem
• heftig reageert op andere honden of mensen
• voortdurend alert en ‘aan’ staat

Niet iedere drukke hond is direct overprikkeld. Kijk ook naar het gedrag van je hond en naar de momenten waarop de onrust ontstaat. 

Verandert het gedrag van je hond plotseling of maak je je zorgen over zijn gezondheid? Neem dan contact op met je dierenarts.

Alle honden kunnen overprikkeld raken

Er is geen gouden regel die stelt welke honden sneller overprikkeld raken. De ene hond kan veel meer hebben dan de andere. Leeftijd, karakter, gevoeligheid en eerdere ervaringen kunnen allemaal meespelen.

Bij onze klanten zijn het opvallend veel adoptiehonden die overprikkeld zijn. De verschillen in leefomstandigheden tussen bijvoorbeeld Nederland en Spanje kunnen behoorlijk groot zijn. Dat kan voor een hond een enorme verandering betekenen. Als een hond op straat in Spanje heeft rondgezworven en daarna in een appartement terechtkomt met mensen die hij nog niet vertrouwt en allerlei onbekende geluiden en geuren, vraagt dat veel aanpassing.

Bij honden uit de broodfok kunnen eerdere ervaringen eveneens een rol spelen. Sommige pups worden te vroeg bij hun moeder weggehaald of groeien op met weinig contact met mensen en de buitenwereld. Zulke ervaringen kunnen invloed hebben op hun latere gedrag.

En er zijn ook overgevoelige honden, vergelijkbaar met hoogsensitieve personen , die een grotere gevoeligheid voor prikkels ervaren dan andere honden. Ook een hond kan geboren worden met hooggevoeligheid. Sommige honden hebben daar weinig last van, terwijl andere honden veel moeite hebben met het verwerken van alle indrukken die ze binnenkrijgen.

Juist die verschillen maken het belangrijk om naar je eigen hond te kijken. Waar de ene hond na een drukke wandeling heerlijk gaat slapen, kan een andere hond daarna nog uren onrustig zijn.

Rond etenstijd kan een hond extra overprikkeld raken

Vooral rond etenstijd merken veel hondeneigenaren hoe moeilijk hun hond tot rust kan komen. Je begint met koken en je hond staat direct naast je. Hij loopt heen en weer, volgt iedere beweging, piept, blaft of blijft aandacht vragen. Misschien springt hij tegen je op of lijkt hij geen seconde rustig te kunnen blijven. Eten is een voorspelbaar en spannend moment. Je hond hoort geluiden in de keuken, ruikt eten en herkent jullie dagelijkse gewoonten.

Of jullie zitten net aan tafel en je hond begint te klieren. Hij jaagt achter zijn staart aan, begint te blaffen en kijkt je aan. ‘Stop’ helpt niet. En als zijn eigen bak leeg is, begint het geklier opnieuw.

Heeft je hond gedurende de dag al veel prikkels verwerkt? Dan kan zo'n moment de onrust verder vergroten. Probeer daarom juist vóór en tijdens het eten meer rust te creëren. Geef je hond eventueel iets rustigs te doen, zoals een geschikte kauwstick of kauwwortel . Bewaar deze bijvoorbeeld speciaal voor het moment rond het eten. Zo blijft het interessant voor je hond.

Een overprikkelde hond kan op ieder geluid blaffen

Springt je hond overeind zodra hij iets op televisie hoort? Blaft hij naar het scherm? Reageert hij op mensen voor het huis, een dichtslaande autodeur of de hond van de buren? 

Blaffen kan allerlei oorzaken hebben. Wanneer een hond al vol zit met prikkels, kan een klein geluid soms genoeg zijn om opnieuw te reageren. 

Een hond die al gespannen is, kan steeds sterker op nieuwe prikkels reageren. Let eens op wanneer dit gedrag het meest voorkomt. Reageert je hond vooral 's avonds op geluiden? Is het erger na een drukke dag of wandeling? Of gebeurt het juist wanneer er bezoek is geweest? Door die momenten te herkennen, krijg je beter inzicht in wat voor jouw hond te veel is. Je kunt proberen zijn aandacht af te leiden met speelgoed of een traktatie en rustig gedrag positief belonen.